Karol Wojtyła

Karol Wojtyła

 

Karol Józef Wojtyła (1920 – 2005) -  duchowny katolicki, znany jako papież Jan Paweł II, uznany przez wiernych i hierarchów Kościoła katolickiego za godnego miana świętego. Urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach jako drugi syn Karola Wojtyły seniora, porucznika wojska polskiego, i Emilii z Kaczorowskich. Był filozofem, wykładowcą akademickim, pedagogiem, dramaturgiem, poetą, aktorem.

W Wadowicach ukończył gimnazjum i uczestniczył gorliwie w życiu religijnym miejscowej parafii. Nawiązał też pierwsze przyjaźnie z Żydami, którzy stanowili dużą społeczność. Związki te przetrwały tragedię Holocaustu i stanowiły jeden z motywów zaangażowania papieża w przyszły dialog z judaizmem. W Wadowicach przeżył śmierć matki w 1929 roku i starszego ...

[czytaj biografię...]    [czytaj bibliografię...]    [powrót do listy haseł...]

KAROL WOJTYŁA – Osoba wobec Boga

 W refleksji nad miejscem, rangą i wykładnią pojęcia kultury w myśli społecznej, filozoficznej i teologicznej Karola Wojtyły nie można pominąć faktu, że jej autor, filozof, pedagog i dramaturg, był przede wszystkim kapłanem, a przez ponad ćwierć wieku zasiadał na tronie papieskim jako głowa Kościoła katolickiego. Wybór służby Bogu jako drogi życiowej określał i determinował tym samym kierunki poszukiwań intelektualnych Wojtyły, wyznaczał granice, czy – by ująć rzecz bardziej precyzyjnie,  ramy oscylacji między zmiennymi regułami poznania naukowego oraz przemianami ideologii świeckich a doktryną chrześcijańską i  trwałymi filarami nauczania społecznego Kościoła – sytuował  te poszukiwania w continuum chrześcijańskich koncepcji filozoficznych.

W centrum filozoficznych rozważań Karola Wojtyły znajduje się osoba ludzka. Człowiek postrzegany jest  tutaj jako byt zanurzony w transcendencji, całkowity, integralny i autonomiczny wobec wszystkiego, co w ludzkim świecie obecne, nieredukowalny ani do świadomości, ani do woli, ani do ciała, stanowiący jedność doskonałą, ujawniającą "tę bezwzględną doskonałość bytu, ...

[czytaj dalej...]

Za najważniejsze dzieło Karola Wojtyły z zakresu filozofii i antropologii chrześcijańskiej uznawana jest monografia Osoba i czyn, opublikowana po raz pierwszy w 1969 roku, a w kolejnych wydaniach uzupełniana o szkice i rozprawy odnoszące się do poruszanej w niej tematyki i koncepcji ideowej. W niniejszym wyborze znalazły się dwa z tych uzupełniających artykułów, oddające istotę całej monografii i prezentujące poglądy Karola Wojtyły na kulturę, utrzymane w duchu patronującego całej koncepcji personalizmu: "Teoria – praxis: temat ogólnoludzki i chrześcijański" oraz "Osoba: podmiot i wspólnota" (szczegółowa informacja o pierwodrukach znajduje się na końcu każdej z rozpraw). Ponadto w wyborze znalazły się dwa teksty z okresu pontyfikalnego, również poświęcone rozumieniu kultury: "List do artystów", ogłoszony 4 kwietnia 1999 roku oraz "Naród i kultura", rozdział z wydanej w 2005 książki "Pamięć i tożsamość".

Karol Wojtyła, "Teoria – praxis: temat ogólnoludzki i chrześcijański" [w:] tegoż Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Instytut Jana Pawła II KUL, Lublin 2000, s. 463 – 475.

Karol Wojtyła, "Osoba: podmiot i wspólnota" [w:] tegoż Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Instytut Jana Pawła II KUL, Lublin 2000, s. 371 – 414.

Jan Paweł II, "List do artystów", przedruk według wersji zamieszczonej na stronie: http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/listy/do_artystow_04041999.html

Jan Paweł II, "Naród i kultura" [w:] tegoż Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci, Wydawnictwo "Znak", Kraków 2005, s. 83 – 92.

Skróty zaznaczono (...)

Karol Wojtyła

Teoria – praxis: temat ogólnoludzki i chrześcijański

Zabierając głos na początku Kongresu poświęconego tematyce "teoria – praxis", pragnę naprzód podziękować Organizatorom za samą inicjatywę oraz za zaproszenie, którym czuję się bardzo zaszczycony. Program Kongresu sam z siebie ujawnia, jak bogata i jak wieloaspektowa jest ta tematyka, jak bardzo odwieczna i jak wciąż na nowo aktualna. Z pewnością czeka nas w ramach Kongresu nie tylko spojrzenie historyczne na rozwój problemu "teoria – praxis", ale także jego żywa aktualizacja. Aktualizacja wypływa z potrzeby spojrzenia na dawny, poniekąd odwieczny problem w coraz to nowych kontekstach. W danym wypadku chodzi o ten kontekst, który wyznacza współczesna epoka – naprzód jako określony i określający się zarazem całokształt faktów ludzkiej egzystencji, z kolei jako zespół uwarunkowań i rozwiązań poznawczych w sferze ludzkiej myśli.

Temat "teoria – praxis" tkwi w samym centrum refleksji filozoficznej, której drogi współczesne są wielorakie i niekoniecznie oderwane od dawnych. Niemniej wielość tych dróg, ich różnorodność, domaga się niejako wielorakiej reinterpretacji tematu, podejmowania go w kontekście różnych koncepcji filozofowania i szukania nowego kształtu zagadnień na gruncie nowych założeń. Z pewnością inny jest kształt, który tematowi "teoria – praxis" nadała filozofia tradycyjna. Choćby w tych dwóch wielkich nurtach, które sięgają Platona i Arystotelesa. Innego kształtu zagadnienia "teoria – praxis" musimy oczekiwać w filozofii pokartezjańskiej. Wiadomo, co w ten wielki temat wniósł Kant, a z kolei filozofia, która ...

[czytaj dalej...]